పేదల బియ్యం కర్ణాటకకు.. కొడంగల్ కేంద్రంగా పక్కదారి?
నెలకు వేల టన్నుల బియ్యం..
దళారుల చేతుల్లోకి ఎంత?
లబ్ధిదారుల నుంచి కొనుగోళ్లు.. సరిహద్దులు దాటి కర్ణాటక మార్కెట్లకు తరలింపు ఆరోపణలు
వికారాబాద్, ఆగస్టు 27(ప్రజాక్షేత్రం):పేదల ఆకలి తీర్చేందుకు ప్రభుత్వం ఉచితంగా అందిస్తున్న రేషన్ బియ్యం పక్కదారి పడుతోందన్న ఆరోపణలు వికారాబాద్ జిల్లాలో కలకలం రేపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా కొడంగల్ నియోజకవర్గాన్ని కేంద్రంగా చేసుకుని గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి రేషన్ బియ్యాన్ని సేకరించి కర్ణాటక వైపు తరలిస్తున్నారన్న సమాచారం తాజాగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. లబ్ధిదారుల నుంచి తక్కువ ధరకు బియ్యం కొనుగోలు చేసి, పెద్ద మొత్తాల్లో నిల్వ చేసి సరిహద్దులు దాటిస్తున్నారన్న ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.
జిల్లాలో లక్షలాది మంది లబ్ధిదారులకు ప్రతి నెల ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ ద్వారా బియ్యం అందుతోంది. అందుబాటులో ఉన్న తాజా నివేదికల ప్రకారం జిల్లాలో సుమారు 2.48 లక్షల రేషన్ కార్డులు, 8.87 లక్షల మంది లబ్ధిదారులు ఉన్నారు. నెలకు సుమారు 5,780 మెట్రిక్ టన్నుల బియ్యం, అంటే దాదాపు 57.80 లక్షల కిలోలు, పంపిణీ అవుతున్నట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఇంత భారీ పరిమాణంలో బియ్యం పంపిణీ అవుతున్న నేపథ్యంలో అందులో కొంత భాగం తిరిగి మార్కెట్లోకి వెళ్తోందన్న ఆరోపణలు అధికార యంత్రాంగానికి సవాల్గా మారాయి.
దళారుల వలలో లబ్ధిదారులు?
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొందరు దళారులు రేషన్ బియ్యం తీసుకున్న లబ్ధిదారులను సంప్రదించి కిలోకు సుమారు రూ.10 నుంచి రూ.12 వరకు చెల్లించి బియ్యాన్ని కొనుగోలు చేస్తున్నారన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఇలా అనేక కుటుంబాల నుంచి బియ్యాన్ని సేకరించి ఒకేచోట భారీగా నిల్వ చేస్తున్నారని సమాచారం.
ఆ తర్వాత ఆ బియ్యాన్ని ఇతర ప్రాంతాలకు తరలించి, కర్ణాటక సరిహద్దు మార్కెట్లకు పంపుతున్నారన్న ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. కర్ణాటకలోని గుర్మిట్కల్ తదితర ప్రాంతాల్లో ఈ బియ్యానికి అధిక ధర లభిస్తోందని గతంలో వచ్చిన వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి.
అయితే ఈ ఆరోపణల్లో ఎంతవరకు వాస్తవం ఉంది? ఎంత పరిమాణంలో బియ్యం రాష్ట్ర సరిహద్దు దాటుతోంది? ఎవరి ఆధ్వర్యంలో ఈ వ్యవహారం సాగుతోంది? అనే ప్రశ్నలకు అధికారిక దర్యాప్తుతోనే స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
మూడు నెలల కోటా.. అక్రమ రవాణాకు అవకాశం?
కొన్ని ప్రాంతాల్లో మూడు నెలల రేషన్ కోటాను ఒకేసారి పంపిణీ చేసే విధానం ఉందన్న ఆరోపణలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. పెద్ద మొత్తంలో బియ్యం ఒకేసారి లబ్ధిదారుల వద్దకు చేరితే, దాన్ని దళారులు సేకరించడానికి అవకాశం ఏర్పడుతుందన్న వాదన ఉంది.
ఇక్కడే e-PoS లావాదేవీలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
ప్రతి రేషన్ దుకాణానికి నెలకు ఎంత బియ్యం కేటాయించారు?
ఎంతమంది కార్డుదారులు బియ్యం తీసుకున్నారు?
ఎంత పరిమాణం పంపిణీ చేసినట్లు e-PoSలో నమోదైంది?
వాస్తవంగా దుకాణంలో ఎంత స్టాక్ ఉంది?
పంపిణీ చేసిన బియ్యంలో ఎంత భాగం తిరిగి మార్కెట్కు చేరుతోంది?
ఈ వివరాలను రేషన్ దుకాణాల వారీగా విశ్లేషిస్తే అక్రమాలకు సంబంధించిన అనుమానాస్పద నమూనాలు బయటపడే అవకాశం ఉంది.
పట్టుబడుతున్నది కొంతేనా?
గత ఏడాది వికారాబాద్ జిల్లాలో 582 మెట్రిక్ టన్నుల పీడీఎస్ బియ్యం స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. అందులో కొడంగల్ ప్రాంతానికి సంబంధించిన స్వాధీనం కూడా గణనీయంగా ఉన్నట్లు సమాచారం.
అంటే అధికారులు పట్టుకున్నది కేవలం రవాణాలో చిక్కిన బియ్యం మాత్రమే. మరి పట్టుబడకుండా సరిహద్దులు దాటుతున్న బియ్యం ఎంత? అన్న ప్రశ్న ఇప్పుడు మరింత కీలకంగా మారింది.
అక్రమ రవాణా నిజంగా పెద్ద ఎత్తున జరుగుతున్నట్లయితే, సీజ్ చేసిన బియ్యం పరిమాణం మొత్తం వ్యవస్థలో బయటపడుతున్న చిన్న భాగం మాత్రమే కావచ్చన్న అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. దీనిని నిర్ధారించాల్సింది అధికారిక తనిఖీలు, కేసుల వివరాలు, రవాణా మార్గాల పరిశీలన, e-PoS డేటా.
కొడంగల్ ఎందుకు కేంద్రంగా మారింది?
వికారాబాద్ జిల్లాకు కర్ణాటక సరిహద్దు ప్రాంతాలతో రవాణా సంబంధాలు ఉండటంతో కొడంగల్ పరిసర ప్రాంతాలు కీలకంగా మారుతున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి బియ్యం సేకరణకు, అనంతరం సరిహద్దు దాటించడానికి రవాణా సౌకర్యం ఉండటం అక్రమ వ్యాపారులకు అనుకూలంగా మారుతుందన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
అయితే కొడంగల్ కేంద్రంగా పక్కదారి పడుతున్నదని నిర్ధారించాలంటే అధికారులు మండలాల వారీగా కేసులు, సీజ్లు, వాహనాల వివరాలు, గోదాముల తనిఖీలు, సీసీ కెమెరా ఫుటేజీ, రవాణా పత్రాలను పరిశీలించాలి.
ఎవరి అండ?
రేషన్ బియ్యం అక్రమ వ్యాపారం కేవలం లబ్ధిదారుడు–దళారి మధ్య జరిగే వ్యవహారంగా ఉండే అవకాశం లేదన్న అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. భారీ స్థాయిలో సేకరణ, నిల్వ, రవాణా జరుగుతున్నట్లయితే మధ్యవర్తులు, నిల్వ కేంద్రాలు, రవాణాదారులు, కొనుగోలుదారుల పాత్రపై కూడా దర్యాప్తు అవసరం.
ఎక్కడ సేకరిస్తున్నారు?
ఎక్కడ నిల్వ చేస్తున్నారు?
ఎవరు వాహనాలు సమకూరుస్తున్నారు?
ఎవరికి విక్రయిస్తున్నారు?
కర్ణాటకలో ఎవరు కొనుగోలు చేస్తున్నారు?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు బయటకు వస్తే అసలు నెట్వర్క్ వెలుగులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
అధికారుల తనిఖీలు సరిపోతున్నాయా?
పౌరసరఫరాల శాఖ, రెవెన్యూ, పోలీసు, టాస్క్ఫోర్స్ అధికారులు సమన్వయంతో తనిఖీలు నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యంగా కొడంగల్, దౌల్తాబాద్, బొంరాస్పేట్, కోస్గి తదితర సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో రాత్రి వేళల్లో జరిగే రవాణాపై నిఘా పెంచాల్సిన అవసరం ఉందన్న డిమాండ్ వినిపిస్తోంది.
రేషన్ బియ్యం తరలింపుపై అనుమానం ఉన్న వాహనాలను తనిఖీ చేయడంతో పాటు, పట్టుబడిన బియ్యం ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఏ రేషన్ దుకాణం పరిధిలోని లబ్ధిదారుల నుంచి సేకరించారు? ఎవరు విక్రయించారు? అనే వివరాలను వెనక్కి వెళ్లి పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది.
57.80 లక్షల కిలోల్లో ఎంత పేదలకు చేరుతోంది?
జిల్లాలో నెలకు సుమారు 57.80 లక్షల కిలోల బియ్యం ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ ద్వారా కదులుతున్నప్పుడు, ఒక్క శాతం కూడా పక్కదారి పడితే అది సుమారు 57,800 కిలోలు అవుతుంది.
ఐదు శాతం అయితే 2.89 లక్షల కిలోలు.
పది శాతం అయితే 5.78 లక్షల కిలోలు.
అందుకే ఇది చిన్న సమస్య కాదు. పేదల కోసం కేటాయించిన ప్రభుత్వ సబ్సిడీ, ఆహార భద్రతా పథకం లక్ష్యాన్నే దెబ్బతీసే వ్యవహారంగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
అధికారుల ముందున్న అసలు పరీక్ష
వికారాబాద్ జిల్లా యంత్రాంగం ఇప్పుడు కేవలం బియ్యం పట్టుకోవడానికే పరిమితం కాకుండా పక్కదారి పడుతున్న మొత్తం గొలుసును గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది.
రేషన్ దుకాణాల వారీగా కేటాయింపులు–పంపిణీ వివరాలను ఆడిట్ చేయాలి.
అనుమానాస్పదంగా అధిక పంపిణీ నమోదవుతున్న దుకాణాలను గుర్తించాలి.
ఒకే కుటుంబం లేదా ఒకే ప్రాంతం నుంచి భారీగా బియ్యం బయటకు వస్తున్నదా పరిశీలించాలి.
కొడంగల్–కర్ణాటక సరిహద్దు మార్గాల్లో ప్రత్యేక నిఘా పెట్టాలి.
గతంలో పట్టుబడిన కేసుల్లో అసలు సరఫరా గొలుసును బయటకు తీయాలి.
కర్ణాటకలోని కొనుగోలుదారుల వరకు దర్యాప్తు విస్తరించాలి.
సమగ్ర దర్యాప్తు కావాలి
రేషన్ బియ్యం పక్కదారి వ్యవహారంపై వస్తున్న ఆరోపణలు నిజమైతే బాధ్యులపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాల్సిందే. ఆరోపణలు నిరాధారమైతే కూడా అధికార యంత్రాంగం వాస్తవాలను ప్రజల ముందు ఉంచాల్సిన బాధ్యత ఉంది.
పేదల కోసం ప్రభుత్వం ఇస్తున్న బియ్యం.. దళారుల వ్యాపార సరుకుగా మారకూడదు.
ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థలో పారదర్శకత ఉండాలి.
లబ్ధిదారుడికి రావాల్సిన ప్రతి కిలో బియ్యం లబ్ధిదారుడికే చేరాలి.
కొడంగల్ నుంచి కర్ణాటకకు బియ్యం తరలింపు ఆరోపణల వెనుక ఉన్న వాస్తవాలను బయటపెట్టేందుకు జిల్లా స్థాయిలో సమగ్ర విచారణ, రేషన్ దుకాణాల వారీగా ఆడిట్, e-PoS డేటా పరిశీలన, సీజ్ కేసుల పూర్తి వివరాల వెల్లడికి అధికారులు ముందుకు రావాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఇది కేవలం రేషన్ బియ్యం అక్రమ రవాణా ఆరోపణ కాదు.
పేదల హక్కు పక్కదారి పడుతోందా? అన్న ప్రశ్న.
ఎం. రవీందర్,
సీనియర్ జర్నలిస్ట్
7901503777