ప్లాస్టిక్ వాడకం తగ్గిద్దాం – సమాజ సేవకు అడుగువేద్దాం
ప్రజాక్షేత్రం ప్రత్యేక కథనం:
ప్రస్తుత ఆధునిక జీవన విధానంలో ప్లాస్టిక్ మన దైనందిన జీవితంలో ఒక భాగంగా మారిపోయింది. ఇంటి అవసరాల నుంచి వ్యాపార సంస్థల వరకు, మార్కెట్ల నుంచి కార్యక్రమాల వరకు ఎక్కడ చూసినా ప్లాస్టిక్ వినియోగం విస్తృతంగా కనిపిస్తోంది. తక్కువ ధరకు లభించడం, తేలికగా ఉండటం, సులభంగా తీసుకెళ్లగలగడం వంటి కారణాలతో ప్రజలు ప్లాస్టిక్ వస్తువులను విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే ప్లాస్టిక్ వల్ల కలిగే పర్యావరణ, ఆరోగ్య సమస్యలను గుర్తించి దాని వినియోగాన్ని తగ్గించాల్సిన బాధ్యత ప్రతి ఒక్కరిపై ఉంది.
పర్యావరణానికి పెనుముప్పుగా ప్లాస్టిక్
ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు ప్రకృతిలో సులభంగా కలిసిపోవు. ఒక్కసారి ఉపయోగించి పడేసే ప్లాస్టిక్ కవర్లు, వాటర్ బాటిళ్లు, కప్పులు, ప్లేట్లు, స్ట్రాలు, ప్యాకేజింగ్ సామగ్రి వంటి వాటి వల్ల చెత్త సమస్య రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. వీటిని ఎక్కడపడితే అక్కడ పడేయడం వల్ల కాలువలు, డ్రైనేజీలు మూసుకుపోయి వర్షాకాలంలో నీరు నిలిచిపోయే పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయి.
ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు చెరువులు, కాలువలు, నదులు, వ్యవసాయ భూముల్లోకి చేరడంతో నేల, నీటి నాణ్యతపై కూడా ప్రభావం పడుతోంది. ప్లాస్టిక్ను బహిరంగంగా కాల్చడం వల్ల వాతావరణంలోకి హానికరమైన పొగ, రసాయనాలు విడుదలయ్యే ప్రమాదం ఉంది. దీనివల్ల పర్యావరణ కాలుష్యం మరింత పెరుగుతుంది.
జంతువులకు కూడా ప్రమాదమే
వీధుల్లో, చెత్త కుప్పల్లో పడేసిన ప్లాస్టిక్ కవర్లు, ఆహార ప్యాకెట్లను పశువులు తినే పరిస్థితులు తరచూ కనిపిస్తున్నాయి. ప్లాస్టిక్ వాటి జీర్ణవ్యవస్థలో పేరుకుపోవడం వల్ల అనారోగ్యానికి గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. అలాగే నీటి వనరుల్లోకి చేరిన ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు చేపలు, పక్షులు, ఇతర జీవులకు కూడా ముప్పుగా మారుతున్నాయి.
ప్రకృతిని మనిషి మాత్రమే ఉపయోగించుకోవడం కాదు. భూమిపై ఉన్న ప్రతి జీవికి స్వచ్ఛమైన గాలి, నీరు, ఆరోగ్యకరమైన వాతావరణం అవసరం. అందువల్ల ప్లాస్టిక్ కాలుష్యాన్ని తగ్గించడం అంటే కేవలం మన పరిసరాలను శుభ్రంగా ఉంచడం మాత్రమే కాదు.. జీవ వైవిధ్యాన్ని కాపాడే బాధ్యతను కూడా నిర్వర్తించడం.
మార్పు మన ఇంటి నుంచే ప్రారంభం కావాలి
ప్లాస్టిక్ సమస్యకు పరిష్కారం కేవలం ప్రభుత్వాలు, అధికారులు తీసుకునే చర్యలతోనే సాధ్యం కాదు. ప్రతి కుటుంబం తన స్థాయిలో ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రయత్నించాలి.
మార్కెట్కు వెళ్లేటప్పుడు ఇంటి నుంచే గుడ్డ సంచులు తీసుకెళ్లడం, ఒక్కసారి ఉపయోగించే ప్లాస్టిక్ బాటిళ్లకు బదులుగా పునర్వినియోగించగల బాటిళ్లను ఉపయోగించడం, ప్లాస్టిక్ కప్పులు, ప్లేట్లకు బదులుగా స్టీల్ లేదా ఇతర పునర్వినియోగ వస్తువులను ఉపయోగించడం వంటి చిన్నచిన్న మార్పులు పెద్ద ఫలితాలను ఇస్తాయి.
“నాకు ఒక్క ప్లాస్టిక్ కవర్ వల్ల ఏమవుతుంది?” అనే ఆలోచనను విడనాడాలి. కోట్లాది మంది ఇదే విధంగా ఆలోచిస్తే సమస్య మరింత తీవ్రంగా మారుతుంది. అదే కోట్లాది మంది ఒక్కో ప్లాస్టిక్ వస్తువును తగ్గిస్తే పర్యావరణంపై సానుకూల ప్రభావం ఏర్పడుతుంది.
యువత పాత్ర కీలకం
సమాజంలో మార్పు తీసుకురావడంలో యువత పాత్ర ఎంతో ముఖ్యమైనది. పాఠశాలలు, కళాశాలలు, యువజన సంఘాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు ప్లాస్టిక్ వ్యతిరేక అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి. విద్యార్థులు తమ ఇళ్లలో, పాఠశాలల్లో, పరిసర ప్రాంతాల్లో ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గించేలా ప్రజలకు అవగాహన కల్పించాలి.
పుట్టినరోజులు, వివాహాలు, సమావేశాలు, సామాజిక కార్యక్రమాల్లో ప్లాస్టిక్ అలంకరణలు, డిస్పోజబుల్ వస్తువుల వినియోగాన్ని తగ్గించి పర్యావరణహిత ప్రత్యామ్నాయాలను ప్రోత్సహించాలి.
పరిశుభ్రమైన గ్రామాలు.. ఆరోగ్యకరమైన పట్టణాలు
మన గ్రామాలు, పట్టణాలు పరిశుభ్రంగా ఉండాలంటే చెత్తను ఎక్కడపడితే అక్కడ పడేయకుండా తడి, పొడి చెత్తను వేరు చేయాలి. ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలను ప్రత్యేకంగా సేకరించి, వీలైనంత వరకు రీసైక్లింగ్కు పంపాలి.
స్థానిక సంస్థలు, ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు కలిసి ప్రతి ప్రాంతంలో అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టాలి. ప్రధాన కూడళ్లలో, మార్కెట్లలో, పాఠశాలల వద్ద ప్లాస్టిక్ వినియోగం వల్ల కలిగే నష్టాలను తెలియజేసే కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.
సమాజ సేవకు ఇదే మంచి అడుగు
సమాజ సేవ అంటే కేవలం ఆర్థిక సహాయం చేయడం మాత్రమే కాదు. మనం నివసించే ప్రాంతాన్ని పరిశుభ్రంగా ఉంచడం, చెట్లను నాటడం, నీటి వనరులను కాపాడటం, ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గించడం కూడా గొప్ప సమాజ సేవే.
ప్రతి వ్యక్తి నెలకు కనీసం ఒకరోజైనా తన పరిసర ప్రాంతంలో పరిశుభ్రత కార్యక్రమంలో పాల్గొని ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలను సేకరించి సరైన విధంగా నిర్వహించేలా చర్యలు తీసుకోవచ్చు. యువత, మహిళా సంఘాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, వ్యాపారులు, విద్యార్థులు కలిసి పనిచేస్తే ఈ కార్యక్రమం ప్రజా ఉద్యమంగా మారుతుంది.
వ్యాపారులు కూడా ముందుకు రావాలి
ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గించడంలో వ్యాపార సంస్థల బాధ్యత కూడా ఎంతో ఉంది. వినియోగదారులకు గుడ్డ సంచులు లేదా పునర్వినియోగ సంచులను ప్రోత్సహించడం, అవసరం లేని ప్లాస్టిక్ ప్యాకేజింగ్ను తగ్గించడం, చెత్తను నిర్దేశిత ప్రదేశాల్లోనే వేయడం వంటి చర్యలను చేపట్టాలి.
వినియోగదారులు కూడా “ప్లాస్టిక్ కవర్ అవసరం లేదు.. నా దగ్గర బ్యాగ్ ఉంది” అని చెప్పే అలవాటు చేసుకోవాలి. చిన్న మాటే అయినా అది పెద్ద మార్పుకు నాంది కావచ్చు.
ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత
ప్రభుత్వ నిబంధనలు, అధికారుల చర్యలు ఎంత ఉన్నా ప్రజల సహకారం లేకుండా ప్లాస్టిక్ కాలుష్యాన్ని పూర్తిగా తగ్గించడం సాధ్యం కాదు. పర్యావరణ పరిరక్షణ అనేది ఒకరి బాధ్యత కాదు.. ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత.
మన పిల్లలకు మనం అందించాల్సిన గొప్ప ఆస్తి కేవలం భూమి లేదా సంపద కాదు. స్వచ్ఛమైన గాలి, పరిశుభ్రమైన నీరు, పచ్చని చెట్లు, ఆరోగ్యకరమైన వాతావరణం కూడా వారి భవిష్యత్తుకు అవసరం.
అందుకే ఈరోజు నుంచే మన జీవన విధానంలో చిన్న మార్పులు చేసుకుందాం. అవసరం లేని ప్లాస్టిక్కు దూరంగా ఉందాం. పునర్వినియోగ వస్తువులను ఉపయోగిద్దాం. మన ఇల్లు, వీధి, గ్రామం, పట్టణాన్ని పరిశుభ్రంగా ఉంచుదాం. ఇతరులకు కూడా అవగాహన కల్పిద్దాం.
“ప్లాస్టిక్ వాడకం తగ్గిద్దాం.. పర్యావరణాన్ని కాపాడుదాం.. సమాజ సేవకు అడుగువేద్దాం.. భావితరాలకు ఆరోగ్యకరమైన భవిష్యత్తును అందిద్దాం.”
నేటి చిన్న ప్రయత్నమే.. రేపటి పెద్ద మార్పుకు నాంది.
ఎస్.జి సంజీవ
జర్నలిస్ట్
